ΣΕΜΦΕ forum

Το CERN αγωνίζεται να λειτουργήσει
Επειτα από 15 χρόνια κατασκευής και κόστος 9 δισ. δολ., ο επιταχυντής δεν έχει ακόμη επιταχύνει
The New York Times

Το μεγαλύτερο και ακριβότερο πείραμα φυσικής στον κόσμο, το CERN, έξω από τη Γενεύη, υποφέρει από ελαττωματικές συνδέσεις, ενώ πολλοί από τους μαγνήτες που περιστρέφουν υποατομικά σωματίδια σε υψηλές ενέργειες μέσα σε μια σήραγγα 30 χιλιομέτρων έχουν μυστηριωδώς χάσει την ικανότητά τους να λειτουργούν σε υψηλές ενέργειες.

Κάποιοι φυσικοί εγκαταλείπουν προσωρινά το ευρωπαϊκό πείραμα για να εργαστούν στο Τέβατρον, έναν μικρότερο ανταγωνιστικό επιταχυντή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Γιατί στο CERN, έπειτα από 15 χρόνια κατασκευής και 9 δισ. δολ. δαπάνες, και παρά την μεγαλοπρεπή τελετή εγκαινίων πέρυσι τον Σεπτέμβριο, ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων δεν έχει επιταχύνει ακόμα τίποτα.

Σε λίγο όμως; Αυτήν την εβδομάδα περιμένουμε την ανακοίνωση για το πώς και πότε θα αρχίσει να λειτουργεί ο επιταχυντής τον χειμώνα. Ομως, όπως λένε οι επιστήμονες, θα περάσουν χρόνια μέχρι να φθάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του, αν αυτό συμβεί ποτέ. Ετσι, θα αργήσει να επιτύχει τους κύριους στόχους του, όπως το να ανιχνεύσει το μποζόνιο του Χιγκς, το οποίο δίνει μάζα στα υπόλοιπα στοιχειώδη σωματίδια, ή να εξερευνήσει τη σκοτεινή ύλη, η οποία αποτελεί το 25% του Σύμπαντος.

Το μηχάνημα στο CERN, έξω από τη Γενεύη, φτιάχτηκε για να επιταχύνει δέσμες πρωτονίων σε ενέργειες επτά τρις ηλεκτροβόλτ και εν συνεχεία να τις συγκρούει μεταξύ τους αναζητώντας τα σωματίδια και τις δυνάμεις που κυριαρχούσαν το πρώτο τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος. Τον πρώτο χρόνο, όμως, ο επιταχυντής φαίνεται πως δεν θα ξεπεράσει τις ταχύτητες των τεσσάρων τρις ηλεκτροβόλτ, ενώ βελτιώσεις θα γίνουν αργότερα.

Οι φυσικοί και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού δηλώνουν βέβαιοι ότι το CERN θα αποτελέσει χρυσωρυχείο για την επιστήμη και θα ξεπεράσει γρήγορα τον αντίπαλό του στην Αμερική, έστω και χωρίς να φθάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.

«Παιδικές ασθένειες» λέει ο Πίτερ Λίμον, φυσικός που ασχολήθηκε με την κατασκευή του επιταχυντή. Οι καθυστερήσεις ενοχλούν περισσότερο τους νεώτερους επιστήμονες, που περιμένουν τη λειτουργία του μηχανήματος για να ολοκληρώσουν το διδακτορικό τους ή την έρευνα που θα τους βοηθήσει να μονιμοποιηθούν ως καθηγητές.

Ο χειρότερος εχθρός του επιταχυντή είναι οι ίδιες οι κολοσσιαίες ενέργειες που αναπτύσσει. Στο μέγιστο της δύναμής του, η ακτίνα πρωτονίων θα μπορούσε να τρυπήσει τοίχο χαλκού πάχους 33 μέτρων. Οι μαγνήτες που κατευθύνουν την ακτίνα παγώνουν με τη βοήθεια υγρού ηλίου και φθάνουν σε θερμοκρασία 1,9 βαθμών πάνω από το απόλυτο μηδέν. Ετσι χάνουν κάθε ηλεκτρική αντίσταση και γίνονται υπεραγώγιμοι.

Ομως, οποιαδήποτε ατέλεια, όπως μια κακή κόλληση, μπορεί να προξενήσει αντίσταση και να θερμάνει τα καλώδια των μαγνητών, με αποτέλεσμα να χάσουν την υπεραγωγιμότητά τους. Αυτό συνέβη στις 19 Σεπτεμβρίου 2008, όταν η ένωση μεταξύ δύο μαγνητών εξαερώθηκε γεμίζοντας τον τόπο σπίθες και διαφυγόν ήλιο. Από πέρυσι, οι επιστήμονες καθαρίζουν και επιθεωρούν χιλιάδες κολλήσεις μέσα στον επιταχυντή. Περίπου 5.000 πρέπει να γίνουν εξ αρχής.

Το πρόβλημα αυτό έχει αποσπάσει την προσοχή από το μυστήριο των μαγνητών που υπολειτουργούν.

επτά τρις ηλεκτροβόλτ

κολλήσεις

CERN: ελπίζουν και επιμένουν για το πείραμα
Του μεγάλου επιταχυντή
Παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις φυσικών και από τις δύο ακτές του Ατλαντικού, το πολυαναμενόμενο και δαπανηρότατο πείραμα του μεγάλου επιταχυντή αδρονίων (LHC) του ινστιτούτου CERστην Ελβετία δεν απέδωσε τους αναμενόμενους καρπούς.

Τα σοβαρά τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισε το περίπλοκο κατασκεύασμα από τις πρώτες κιόλας ημέρες της λειτουργίας του, παρά τα 15 χρόνια μελετών και προετοιμασίας για τη δημιουργία του, απογοήτευσαν τους αδαείς παρατηρητές, συνηθισμένους να αναμένουν άμεσα και ορατά αποτελέσματα. Επιστήμονες σε όλο τον κόσμο, όμως, συνεχίζουν να στηρίζουν την φιλόδοξη πρωτοβουλία του ινστιτούτου CERN, εκτιμώντας ότι ο μεγάλος επιταχυντής αδρονίων θα αποτελέσει σύντομα χρυσωρυχείο για την παγκόσμια έρευνα στη Φυσική στοιχειωδών σωματιδίων.

Το Νοέμβριο η επαναλειτουργία του LHC


Ο γιγάντιος υπόγειος επιταχυντής σωματιδίων του CERN, στα γαλλο-ελβετικά σύνορα, θα τεθεί ξανά σε λειτουργία περί τα μέσα του Νοεμβρίου φέτος, σε χαμηλότερο όμως -περίπου το μισό- επίπεδο ενέργειας από το αρχικά σχεδιαζόμενο, όπως ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Έρευνας Στοιχειωδών Σωματιδίων.

Το CERN ξεκαθάρισε ότι, μετά από ένα χρόνο σχεδόν, πλέον δεν χρειάζονται άλλες επισκευές, καθώς ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι και στις 10.000 ηλεκτρικές συνδέσεις του επιταχυντή. Το μεγαλύτερο μηχάνημα του κόσμου, τα πειράματά του οποίου αναμένεται να έχουν ιστορική σημασία για την επιστήμη, είχε αναγκαστεί να διακόψει τη λειτουργία του πέρυσι το Σεπτέμβριο, εννιά μόλις μέρες μετά τα εγκαίνιά του, λόγω σοβαρής ηλεκτρικής βλάβης.

Το CERN, σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επανεκκινήσει τον επιταχυντή με ενέργεια 3,5 τερα-ηλεκτρονιοβόλτ (TeV), «προκειμένου να επιτρέψει στους χειριστές του επιταχυντή να αποκτήσουν εμπειρία στον ασφαλή χειρισμό του μηχανήματος». Η χαμηλότερη ενέργεια θα αποτρέψει την υπερφόρτωση των ηλεκτρικών συνδέσεων και θα επιτρέψει τον έλεγχο της σωστής λειτουργίας τους.

Τα πειράματα θα συνεχιστούν με αυτή την χαμηλότερη ενέργεια, «μέχρι να συλλεχθεί ένα σημαντικό δείγμα δεδομένων και η ομάδα των χειριστών να έχει αποκτήσει εμπειρία πάνω στη λειτουργία του μηχανήματος». Στη συνέχεια, το ενεργειακό επίπεδο των συγκρούσεων σωματιδίων θα αυξηθεί σταδιακά προς το επίπεδο των 5 TeV ανά εκπεμπόμενη ακτίνα. Συγκριτικά, ο «ανταγωνιστικός» επιταχυντής Tevatron του Fermilab των ΗΠΑ λειτουργεί στο ενεργειακό επίπεδο του ενός έως δύο TeV.

Ο γενικός διευθυντής του CERN Ρολφ Χόιερ διαβεβαίωσε ότι αυτή τη φορά όλα θα κυλήσουν ομαλά, επειδή, όπως είπε, «έχουμε κατανοήσει τον επιταχυντή πολύ καλύτερα από ό,τι πριν ένα χρόνο».

Τα πειράματα, στο τεράστιο κυκλικό υπόγειο τούνελ μήκους 27 χλμ. κοντά στη Γενεύη, θα διεξαχθούν σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το απόλυτο μηδέν και θα αναπαραχθούν οι συνθήκες που πιστεύεται ότι ίσχυαν κατά το αρχικό «Μπινγκ Μπανγκ» του σύμπαντος πριν 13,7 δισ. χρόνια. Τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα αναμένεται να συγκεντρωθούν λίγες εβδομάδες μετά την «πυροδότηση» της πρώτης ακτίνας μέσα στο τούνελ.

Στο τέλος του 2010, προγραμματίζεται, σύμφωνα με το CERN, ο επιταχυντής να λειτουργήσει με ιόντα μολύβδου για πρώτη φορά. Μετά από αυτό, ο επιταχυντής θα διακόψει τη λειτουργία του και θα ξαναλειτουργήσει στο ακόμα υψηλότερο ενεργειακό επίπεδο των 7 TeV ανά ακτίνα, οπότε θα καταστεί εφικτή η σύγκρουση σωματιδίων από αντίθετες κατευθύνσεις με ενέργειες επτά φορές μεγαλύτερες από ό,τι έχουν ποτέ επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Οι φυσικοί ευελπιστούν ότι αυτές οι συγκρούσεις, μεταξύ άλλων, θα αποκαλύψουν για πρώτη φορά νέα «εξωτικά» σωματίδια της ύλης ή ακόμα θα ανοίξουν νέες διαστάσεις του χώρου.

Προβληματίζει η επαναλειτουργία του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων
Πριν από ένα περίπου χρόνο, όταν ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) του CERN ξεκινούσε τη λειτουργία του, πολλοί είχαν εκφράσει το φόβο ότι θα δημιουργούσε μια μαύρη τρύπα που θα καταβρόχθιζε τον πλανήτη. Όπως επισημαίνουν κάποιοι σήμερα, ο ίδιος ο επιταχυντής μπορεί να είναι μια μαύρη τρύπα.

Το μεγαλύτερο επιστημονικό όργανο του κόσμου έχει μέχρι στιγμής κοστίσει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια, έχει λειτουργήσει εννέα συνολικά ημέ3ρες και δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει κανένα πείραμα. Το μήκους 27 χιλιομέτρων υπόγειο τούνελ του επιταχυντή στα σύνορα της Γαλλίας και της Ελβετίας κατασκευάστηκε με τη συμμετοχή επιστημόνων από πολλές χώρες, ενώ χιλιάδες φυσικοί περιμένουν την έναρξη λειτουργίας του.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του CERN, ο επιταχυντής θα ξεκινήσει και πάλι τη λειτουργία του τον Νοέμβριο, χρησιμοποιώντας τη μισή του ενέργεια, παρά τις πιέσεις επιστημόνων για πλήρη ισχύ που θα επιτρέψουν την πραγματοποίηση πειραμάτων με την ελπίδα να ξεκλειδώσουν κάποια από τα μεγαλύτερα μυστικά του σύμπαντος.

Ακόμη και στη μισή ισχύ όμως, ο επιταχυντής θα κλείσει και πάλι στις αρχές του 2010 προκειμένου να ολοκληρωθούν οι επισκευές, ώστε τελικά, κάποια στιγμή, να λειτουργήσει σε πλήρη ισχύ 7 τρισεκατομμυρίων ηλεκτροβόλτ, επτά φορές υψηλότερα από κάθε άλλο αντίστοιχο μηχάνημα στον κόσμο. Λόγω της βλάβης, 53 συνολικά ηλεκτρικοί μαγνήτες έπρεπε να καθαριστούν και να επιδιορθωθούν, ενώ μια σειρά από χρονοβόρες εργασίες έπρεπε να επαναληφθούν προκειμένου να εξασφαλιστεί η πορεία των υποατομικών σωματιδίων μέσα στον επιταχυντή, σε ταχύτητες που πλησιάζουν αυτή του φωτός και σε θερμοκρασία κοντά στο απόλυτο μηδέν.

Ο Μίτσιο Κάκου, καθηγητής φυσικής στο πανεπιστήμιο Σίτι της Νέας Υόρκης, υποστηρίζει τον επιταχυντή του CERN, ως μια κρίσιμη επένδυση. «Ευρωπαίοι και Αμερικανοί δεν θα επένδυαν δέκα δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα κύλινδρο για τίποτα», δήλωσε. «Εξερευνούμε τις απαρχές της φυσικής και της κοσμολογίας με τον επιταχυντή γιατί θέλουμε να έχουμε ένα παράθυρο στη δημιουργία, να αναπαράγουμε ένα μικρό κομμάτι της Γέννησης για να ξεκλειδώσουμε μερικά από τα μεγαλύτερα μυστικά του σύμπαντος».

Οι ειδικοί στο CERN υπολογίζουν το κόστος για τις επισκευές και τα επιπρόσθετα συστήματα ασφαλείας να φτάσει τα 37 εκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα καλυφθούν από τις εταιρείες που συμμετέχουν στο CERN.

Ο LHC είναι ο μεγαλύτερος επιταχυντής του κόσμου, μετά την ακύρωση του Υπεραγώγιμου Μεγάλου Επιταχυντή του Τέξας, λόγω του υψηλού κόστους κατασκευής και τα αυξανόμενα ερωτηματικά σχετικά με την αξία της συμβολής του στην επιστήμη.

Κατά την επανεκκίνηση του επιταχυντή τον Νοέμβριο, οι ακτίνες υποατομικών σωματιδίων θα τρέχουν σε ισχύ 3,5 τρισεκατομμυρίων ηλεκτροβόλτ (TeV). Είναι η μισή ισχύς σε σχέση με τις δυνατότητες του επιταχυντή, αλλά και πάλι κατά πολύ ισχυρότερα απ' οποιοδήποτε άλλο επιταχυντή στον κόσμο.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα στοιχεία που θα προκύψουν από τις συγκρούσεις μέσα στον επιταχυντή θα δείξουν τις συνθήκες που επικρατούσαν ένα τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Κάποιοι έχουν εκφράσει φόβους ότι οι υψηλής ενέργειας συγκρούσεις θα προκαλέσουν μικρές μαύρες τρύπες, υποατομικές εκδόσεις άστρων που καταρρέουν και που είναι τόσο ισχυρές που «καταπίνουν» άλλους πλανήτες και αστέρια.

Η σημασία λειτουργίας του επιταχυντή αναδεικνύεται σε παράγοντα εξέλιξης της επιστήμης μοριακής φυσικής. «Αν υπάρξουν κι άλλες εκπλήξεις, καθυστερήσεις και αποτυχία ικανοποίησης των προδιαγραφών σχεδιασμού, το πεδίο μοριακής φυσικής μπορεί να μην εξελιχθεί για περισσότερο από μία δεκαετία», τονίζει ο Νιλ Λέιν, πρώην επιστημονικός σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες Associated Press

Τα επόμενα βήματα του σχεδιάζει το CERN

Πριν καλά-καλά ξεκινήσει το ιστορικό πείραμα στον μεγάλο επιταχυντή αδρονίων (LHC) στο CERN, κάτι που αναμένεται να γίνει μέσα στο Νοέμβριο, ο γενικός διευθυντής του Ρολφ-Ντίτερ Χόιερ δήλωσε ότι θα καταβάλει προσπάθειες για να κατασκευαστεί στο CERN και ο μελλοντικός «γραμμικός επιταχυντής», το επόμενο μεγάλο πείραμα στον χώρο της σωματιδιακής φυσικής διεθνώς.

Όπως είπε ο Χόιερ, σε συνέντευξή του στο physicsworld.com, η δημιουργία του νέου μεγάλου επιταχυντή (γραμμικού πλέον και όχι κυκλικού όπως αυτός που υπάρχει σήμερα στο υπόγειο τούνελ μήκους 27 χλμ. κάτω από τα γαλλο-ελβετικά σύνορα), εντάσσεται στα σχέδιά του να διεθνοποιήσει περαιτέρω το CERN.

Όμως για τον γραμμικό επιταχυντή, γνωστό και ως «CLIC», στον οποίο θα συγκρούονται ηλεκτρόνια και αντι-ηλεκτρόνια (ή ποζιτρόνια), αναμένεται σκληρός ανταγωνισμός από εναλλακτικές υποψηφιότητες για την φιλοξενία του, ιδίως από το αμερικανικό Fermilab, όπου βρίσκεται ο επιταχυντής Tevatron, ο κυριότερος ανταγωνιστής του επιταχυντή αδρονίων του CERN.

Το CERN άρχισε ήδη να αναπτύσσει στα χαρτιά ένα μοντέλο του μελλοντικού γραμμικού επιταχυντή, ενώ ένα ανταγωνιστικό σχέδιο, γνωστό ως «Διεθνής Γραμμικός Επιταχυντής», ήδη αναπτύσσεται από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech).

Ο Χόιερ (η θητεία του οποίου λήγει στο τέλος του 2013) επιβεβαίωσε ότι ο υπάρχων επιταχυντής αδρονίων θα επαναλειτουργήσει στα μέσα Νοεμβρίου φέτος, μετά την περυσινή σοβαρή βλάβη που τον έθεσε εκτός «μάχης» για πάνω από ένα χρόνο, και αφού μεσολάβησε η επισκευή ή αντικατάσταση 53 μαγνητών. Οι πρώτες συγκρούσεις σωματιδίων (πρωτονίων) θα αρχίσουν λίγες εβδομάδες αργότερα, προς το τέλος του 2009 ή στις αρχές του 2010.

Οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων θα γίνουν συντηρητικά, με ενέργεια μόλις 450 GeV ανά ακτίνα, πριν επιχειρηθούν σφοδρότερες συγκρούσεις με ενέργεια 3,5 TeV ανά ακτίνα. Σύμφωνα με τον Χόιερ, ο επιταχυντής θα εργαστεί με αυτή την ενεργειακή ισχύ για αρκετούς μήνες και στη συνέχεια, αναλόγως και των ευρημάτων του, κάποια στιγμή μέσα στο 2010, οι συγκρούσεις σωματιδίων θα γίνουν ακόμα ισχυρότερες, στα 5 TeV ανά ακτίνα, δηλαδή συνολικά 10 ΤeV στο σημείο συνάντησης των δύο ακτινών από αντίθετη κατεύθυνση.

Μέσα στο 2011 και αν όλα έχουν πάει καλά, οι συγκρούσεις θα φτάσουν τη μέγιστη ενέργεια των 7 TeV ανά ακτίνα. Η μεγάλη ελπίδα της παγκόσμιας κοινότητας των φυσικών είναι ότι οι συγκρούσεις αυτές θα αποκαλύψουν το «μποζόνιο του Χιγκς» και άλλα «εξωτικά» σωματίδια ύλης.

Αν και ο σχεδιαζόμενος γραμμικός επιταχυντής θα λειτουργεί σε χαμηλότερο ενεργειακό επίπεδο σε σχέση με τον σημερινό επιταχυντή αδρονίων, θα είναι σε θέση να κάνει ακριβέστερες μετρήσεις, επειδή οι συγκρούσεις ηλεκτρονίων-ποζιτρονίων θεωρούνται «καθαρότερες» σε σχέση με τις συγκρούσεις πρωτονίων του LHC.

Μολονότι το CERN ιδρύθηκε το 1954 ως αμιγώς ευρωπαϊκή επιστημονική εγκατάσταση, επιτρέπει σε άλλες μη ευρωπαϊκές χώρες να γίνουν μέλη του και αρκετοί φυσικοί άλλων χωρών (ιδίως από τις ΗΠΑ) έχουν βοηθήσει σημαντικά στη δημιουργία του μεγάλου επιταχυντή αδρονίων.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ

Περιμένοντας το σωματίδιο Higgs
Του ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

Το γεγονός ότι το μοντέρνο καταναλωτικό αντικείμενο είναι τρόπον τινά «άυλο», αφού έχει πια στερηθεί τη χρηστική του αξία, πόσω μάλλον τη συμβολική λειτουργία του στον κύκλο της ζωής, μπορεί να εξεταστεί απ' τη σκοπιά μιας πλήρους αλληλοεξουδετέρωσης: ο καταναλωτής, ως εθισμένος, το ποθεί και το μισεί εξίσου.
Ετσι, αυτό αποκτάει ιδιότητες που μαρτυρούν τη διαβρωτική αποενεργοποίηση της σχέσης του με τη ζωντανή ύλη η οποία το γέννησε: στο εξής θα είναι light και μονίμως προς αντικατάσταση.

Ταυτόχρονα, αυτή η μηδενική υπόσταση ενσαρκώνεται σε επιστημονικές φαντασιώσεις που, ανεξάρτητα απ' την επινοητικότητά τους, είναι επιδεκτικές συγκρίσεων με μια σχεδόν παιδαριώδη ματαιοπονία, εφάμιλλη εκείνης του πειράματος του CERN· εδώ, το ποθητό πράγμα, ένα «άυλο» σωματίδιο που μεταφέρει εντούτοις πληροφορίες με πρώτη αυτή του ονόματός του (σωματίδιο Higgs), εξ υποθέσεως αόρατο και μη απτό, αναμένεται προσευχητικά από αμέτρητους φυσικούς, μαθηματικούς, κοσμολόγους και προγραμματιστές ανά την υφήλιο, ώστε να τακτοποιηθεί η ασυνέπεια μιας θεωρίας, η οποία, αμέσως μετά την ικανοποίησή της, θα δώσει το πιθανολογούμενο στίγμα ενός νέου αόρατου και μη απτού πράγματος, ενός νέου αναμενόμενου αντικειμένου, ενός επόμενου εξωτικού επισκέπτη από το άπειρο, από το μέλλον, από την καρδιά του πρωταρχικού δομικού λίθου της ύλης, από μιαν πέμπτη διάσταση, απ' το κενό, ή τελοσπάντων απ' οπουδήποτε αλλού ο άνθρωπος πιστεύει ότι του στερούν τη φυσική πρόσβαση. Σωματίδια και προϊόντα μοιάζουν να μην έχουν άλλο ρόλο απ' το να έρχονται και να παρέρχονται αενάως.

Σαν να λέμε ότι, στη σφαίρα της κατανάλωσης, αναπτύσσεται μια αλληγορία αυτού που συμβαίνει στην κβαντική φυσική, και ανάποδα: το αντικείμενο κατάντησε αποκλεισμένο απ' την εμπειρία και αφαιρετικό, κυρίως δε κάτι εφήμερο που θα αφήσει το δειλό του ίχνος στην οθόνη των μετρήσεων. Με δυο λόγια, το αντικείμενο διαφεύγει. Ακούγοντας για τις χιλιάδες των μνηστήρων του Higgs που συσσωρεύουν νυχθημερόν δεδομένα στους υπολογιστές τους, η υπόθεση ότι συζητάμε για τον διαρκώς ματαιούμενο πόθο της κυριολεκτικής υλοποίησης ενός φασματικού όντος, της μετατροπής του άπιαστου σε κάτι χειροπιαστό, είναι πέρα για πέρα αληθοφανής. Τα προϊόντα μίας χρήσεως, πόσω μάλλον τα προϊόντα καμίας χρήσεως, όπως σωστά θεωρούνται τα περισσότερα απ' αυτά που αγοράζονται απλώς για να αγοραστούν, αιωρούνται γύρω μας υπό την προϋπόθεση ότι θα αφήσουν τον χρήστη ανικανοποίητο - στο δικό τους στρατόπεδο, τα σωματίδια της κβαντικής φυσικής είναι επίσης σημεία της επιστημονικής γλώσσας που διαδέχονται το ένα το άλλο προσφέροντας μιαν ιδεώδη μεταφορά της ανέφικτης απτότητας του εμπορεύματος, της διάστασης εκείνης του πράγματος που είναι περιζήτητη ειδικά επειδή το πράγμα, ως προς αυτήν, υπολείπεται.

Καθώς ανανεώνονται οι «μόδες» στον ορίζοντα της έρευνας, η αντιστροφή αποδεικνύεται ολοκληρωτική: τον χαρακτήρα του τρισδιάστατου διεκδικεί πλέον αυτό που προσδιορίζεται σαν «ανύπαρκτο» και που, βεβαίως, αφού είναι τέτοιο, μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα στη δυνητικότητα, να παραλλάζει τον εαυτό του, να μαγεύεται και να μαγεύει, τέλος να εξασφαλίζει δήθεν μιαν απάντηση σε μεταφυσικά ερωτήματα, π.χ. με το να εγκλείεται και να διαλάμπει μέσα στα περιθώρια ενός κλάσματος του νανοσεκόντ. Το «απόλυτο» κινητό τηλέφωνο, το «απόλυτο» αναψυκτικό, το «απόλυτο» γκάτζετ δεν υφίσταται παρά μόνον σαν αδιαλείπτως μετακινούμενο δόλωμα της καταναλωτικής βουλιμίας: αναλόγως, δεν είναι τυχαίο ότι το Higgs καταδιώκεται προκειμένου να φωτιστεί το ερώτημα σχετικά με το τι είναι αυτό που δίνει μάζα στην ύλη (στα στοιχειώδη σωματίδια).

Ισως να οφείλεται ακόμη λιγότερο στην τύχη το γεγονός ότι οι θεωρητικοί και οι πειραματικοί φυσικοί αλληλοπεριφρονούνται, αφού το εκάστοτε παράκλητο σωματίδιο εμφανίζεται, από οντολογικής σκοπιάς, παγιδευμένο σε μια διφορούμενη κατάσταση όπου η εμπειρία διαψεύδει ενώ συνάμα επιβεβαιώνει τη θεωρία - και τανάπαλιν. Επιτρέπεται ταυτόχρονα να παραλληλίσουμε το ζεύγος πείραμα/θεωρία με το ζεύγος που συγκροτούν αφ' ενός η χρήση του προϊόντος (πάντα απογοητευτική, πάντα ληξιπρόθεσμη), αφ' ετέρου η μόδα, το must, η «κοινωνική» και διαφημιστική προσταγή. Διότι η μάζα, η απτή, η αισθητή αδράνεια των πραγμάτων, ως μείζον σκάνδαλο και τροχοπέδη της επιταχυνόμενης μετανεωτερικότητας, είναι ακριβώς (το αντίθετο του εαυτού της:) χιμαιρική. Γενικά μιλώντας, το νόημα της σαιξπηρικής παρατήρησης ότι «είμαστε φτιαγμένοι από το υλικό των ονείρων», υποβιβάζεται σε παρωδία δηλωτική του ευτελισμού των αξιών και λίκνου, έκτοτε, όλων των ψευδαισθήσεων της πανικόβλητης εχθρότητας προς κάθε βαθιά εμπειρία του παρόντος, αρχής γενομένης από την ιδέα (που οδηγεί την κούρσα της πλύσης εγκεφάλου) ότι το μέλλον είναι ήδη παρελθόν.

Μεταξύ μας, η επιτάχυνση που επιβάλλεται στην αλληλουχία της εναλλαγής/βελτίωσης/αναβάθμισης των αντικειμένων στη σφαίρα της κατανάλωσης εκφράζεται με επιπλέον ενάργεια σ' ένα εγχείρημα σαν αυτό του CERN για τον λόγο ότι το τελευταίο δεν είναι παρά ένας γιγαντιαίος επιταχυντής σωματιδίων. Εκείνο που επιταχύνεται, μαζί με το σωματίδιο, είναι ο υπολογισμός που στερεί τη σκέψη απ' την επαφή της με τη συνείδηση και, άρα, απ' το συμπέρασμα ότι κάθε ανακάλυψη παλιώνει αυθημερόν και αφήνει στη θέση της έναν καινούριο άγνωστο Χ, σε μιαν αναζήτηση που ο στόχος της, προ πολλού ξεκομμένος απ' τη φιλοσοφική υπόληψη της αλήθειας του ανθρώπου, έχει λησμονηθεί εντελώς.

Οπως λοιπόν ο ηλεκτρισμός και ο τηλέγραφος επηρέασαν το φαντασιακό της Δύσης με αποτέλεσμα τη διάδοση του ενδιαφέροντος για την τηλεπάθεια και τον πνευματισμό, η κβαντική φυσική συνοδεύει, ως μεταφορά, την πεποίθηση του καταναλωτή ότι ποτέ δεν θα μάθει τι λογής πράγμα είναι αυτό που καταναλώνει. Ομολογουμένως, η συσκότιση γύρω απ' τη φύση του σωματιδίου Higgs ενθαρρύνει έναν μυστικισμό των εξισώσεων που θα μπορούσε να αντιπαραβληθεί με το άγχος προστασίας των μυστικών της βιομηχανικής κατασκοπίας τα οποία σχετίζονται με τους νέους τύπους συνθετικών υλών και, συνεπώς, των προϊόντων που θα εισαχθούν στην αγορά. Η αγορά είναι μια εξίσωση όπου Χ και Ψ εναλλάσσονται στον πύργο ελέγχου της απογείωσης των προκλήσεων.

Ετσι, εφόσον η επιτάχυνση των σωματιδίων είναι αρκούντως υψηλή ώστε να αγγίξει το οριακό μυστήριο της ταχύτητας του φωτός, εδραιώνεται η εντύπωση, στο συλλογικό μας ασυνείδητο, ότι τα σωματίδια «εξαϋλώνονται» και, τώρα, μπροστά στο αίνιγμα του CERN, οι κινδυνολόγοι ξανάπιασαν τη σκυτάλη της ρητορικής για το επικείμενο τέλος του κόσμου, ως εξαΰλωσή του, δίχως να υποπτεύονται (ή ειδικά επειδή υποπτεύονται) πως ο κόσμος όπως τον ξέραμε, δηλαδή σαν κάτι το απαραιτήτως νοηματοδοτημένο, έχει ήδη εξαϋλωθεί, και ότι, αν δεν είχε, δεν θα ψάχναμε για το Higgs αλλά για τον ίδιο τον Χιγκς, που κατέληξε άφαντος: «Το τηλέφωνό του», γράφει ο Ιαν Σαμπλ (Guardian, 17. 11. 07), «εξακολουθεί να μην απαντάει, εκκλήσεις μέσω φίλων αποβαίνουν άκαρπες και τα e-mails εξατμίζονται στον αιθέρα». Ο αιθέρας είναι η νέα Γη της Επαγγελίας.

A person arrested in Vienne, France, on 8 October under suspicion of links to terrorist organizations in Algeria is a physicist who has been working on analysis projects with the LHCb experiment at CERN since 2003. He was not a CERN employee and performed his research under a contract with an outside institute. His work did not bring him into contact with anything that could be used for terrorism: CERN is a particle physics research laboratory whose research addresses fundamental questions about the universe. None of our research has potential for military application, and all our results are published openly in the public domain. CERN is providing the support requested by the French police in this enquiry.



Rolf Heuer

Ύποπτος συνεργάτης της Αλ Κάιντα εργαζόταν στο CERN

Κρατείται φυσικός που για λογαριασμό της Αλ Κάιντα εργαζόταν στο Ευρωπαϊκό Κέντρο πυρηνικών ερευνών, γράφει στην ιστοσελίδα της η Le Figaro.
Ο ένας από τους δύο ύποπτους συνεργάτες της «Αλ Κάιντα του Μαγρέμπ», που συνελήφθησαν την εβδομάδα που τελειώνει στη Γαλλία, εργαζόταν ως φυσικός στο Ευρωπαϊκό Κέντρο πυρηνικών ερευνών, το CERN, πολύ κοντά στη Γενεύη.

Αμφότεροι είναι Αλγερινοί κι αδελφοί, δήλωσε πηγή προσκείμενη στη δικαστική έρευνα, που διευκρίνισε ότι η σύλληψη των δύο αδελφιών έγινε στην πόλη Βιένη στη νοτιοανατολική Γαλλία.

Προστίθεται ότι «ο φυσικός συμμετείχε σε προγράμματα ανάλυσης του CERN», ενώ αποσαφηνίζεται ότι «όλα τα προγράμματα του CERN έχουν σκοπό ειρηνικό» κι ότι ο συλληφθείς φυσικό δεν ερχόταν σε επαφές «με το προσωπικό των προγραμμάτων για την εθνική ασφάλεια». Τα αδέλφια παρακολουθούντο από 18μήνου, όταν έκαναν τις επαφές τους μέσω του διαδικτύου. «Αποφύγαμε τα χείριστα» δήλωσε σήμερα ο υπουργός των Εσωτερικών της Γαλλίας, Μπρις Ορτεφέ.

Σύμφωνα με όσα αναγράφηκαν σήμερα στην ιστοσελίδα της εφημερίδας ο μεγαλύτερος από τα αδέλφια, 32 ετών, αυτός που εργαζόταν ως φυσικός στο CERN, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της δικαστικής ανάκρισης έστελνε πολλές πληροφορίες στην «Αλ Κάιντα του Μαγρέμπ» παραθέτοντας και σειρά στρατιωτικών «στόχων» στο γαλλικό έδαφος. Επιβεβαίωση τμήματος αυτών έδωσε και το ίδιο το CERN με ανακοινωθέν του.

Στην ανωτέρω ιστοσελίδα αναγράφεται επίσης ότι τουλάχιστον ο ένας αδελφός επικοινωνούσε τακτικά με στελέχη της «Αλ Κάϊντα του Μαγρέμπ», όμως προστίθεται ότι σ' αυτό το στάδιο ανάκρισης «τούτο δεν έχει απολύτως τεκμηριωθεί».

Η «Αλ Κάιντα του Μαγρέμπ» ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση αυτοκτονίας με στόχο της τη γαλλική πρεσβεία στη Μαυριτανία, φέτος τον Αύγουστο, με τρία θύματα.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτοσαμποτάρεται ο επιταχυντής του CERN;
Ορισμένοι σοβαροί επιστήμονες έχουν αρχίσει να υποθέτουν ότι η συχνότητα με την οποία παρουσιάζονται ατυχήματα και προβλήματα στο πείραμα του CERN είναι κάτι περισσότερο από σύμπτωση. Ο μεγάλος επιταχυντής αδρονίων, εικάζουν, μπορεί να αυτοσαμποτάρεται από το μέλλον – δημιουργώντας σειρά από επιστημονικά προβλήματα, τα οποία δεν θα επιτρέψουν στη συσκευή να εκπληρώσει το σκοπό της.

Εκ πρώτης όψεως, όπως αναφέρει σχετικό δημοσίευμα των Times, αυτή η θεωρία δικαιολογείται από τις φοβερές καταστροφές, ήδη από την έναρξη λειτουργίας του συστήματος. Η πιο γνωστή από αυτές αφορά στις εικασίες ότι ο επιταχυντής σωματιδίων θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μαύρη τρύπα, ικανή να καταπιεί τη Γη όταν αρχίσει να λειτουργεί.

Αν και οι επιστήμονες διασκεδάζουν μ’ αυτήν, εντούτοις αυτή τη φορά είναι πιο συγκρατημένοι, δεδομένου ότι δύο επιφανείς φυσικοί αμφισβητούν την επιτυχία, βασιζόμενοι στα μαθηματικά. Αυτό που λένε οι Χόλγκερ Μπεχ Νίλσεν του Niels Bohr Institute στην Κοπεγχάγη και ο Μασάο Νινομίγια του Yukawa Institute στο Κιότο είναι ότι το σωματίδιο του Χιγκς, το σωματίδιο που οι φυσικοί ελπίζουν να δημιουργήσουν με τον επιταχυντή, μπορεί να είναι «αντίθετο με τη φύση». Τι σημαίνει αυτό; Σύμφωνα με τον Νίλσεν, σημαίνει ότι η δημιουργία του σωματιδίου στο μέλλον μπορεί να μας οδηγήσει πίσω στο χρόνο και να καταστρέψει ό, τι δημιούργησε στην αρχή. Η ιδέα του Νίλσεν παρομοιάζεται με εκείνη ενός ανθρώπου, ο οποίος ταξιδεύει στο παρελθόν και σκοτώνει τον παππού του. «Η θεωρία μάς λέει ότι οποιαδήποτε συσκευή επιχειρήσει να δημιουργήσει το Χιγκς, θα αποτύχει», είπε. «Μπορεί να ερμηνευτεί μαθηματικά, αλλά θα μπορούσε να την εξηγήσει κάποιος λέγοντας ότι ο Θεός μάλλον μισεί τα σωματίδια του Χιγκς και προσπαθεί να τα αποφύγει».

Οι επισημάνσεις του έρχονται τη στιγμή που το CERN πρόκειται να κάνει τη δεύτερη προσπάθεια να θέσει σε λειτουργία τον μεγάλο επιταχυντή αδρονίων.

«Μπορεί να ερμηνευτεί μαθηματικά, αλλά θα μπορούσε να την εξηγήσει κάποιος λέγοντας ότι ο Θεός μάλλον μισεί τα σωματίδια του Χιγκς και προσπαθεί να τα αποφύγει».

Εγκατάσταση ακτινών σωματιδίων στον LHC
Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση ακτινών σωματιδίων στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC).

Ολοκληρώθηκαν επιτυχώς οι διαδικασίες εγκατάστασης ακτινών σωματιδίων στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) του ινστιτούτου CERN.

Όπως είπαν επιστήμονες του ινστιτούτου, η εν λόγω επιτυχία ήταν ένα «ορόσημο» στην πορεία των πειραμάτων και της λειτουργίας του LHC, καθώς στο πρόγραμμα βρίσκεται η διεξαγωγή πειράματος που θα περιλαμβάνει την εκτόξευση ακτίνας κατά μήκος των 27 χιλιομέτρων του κυκλικού τούνελ του επιταχυντή.

Η λειτουργία του LHC σταμάτησε λίγο μετά την ενεργοποίησή του το προηγούμενο έτος, όταν ένα πρόβλημα σε μαγνήτη προκάλεσε τη διαρροή ενός τόνου υγρού ηλίου μέσα στο τούνελ.

Μετά από πυρετώδεις εργασίες επισκευών, ο LHC είναι σχεδόν λειτουργικός ξανά: στις 23 και 25 Οκτωβρίου, ακτίνες πρωτονίων και ιόντων εγκαταστάθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν με επιτυχία σε δύο από τους οκτώ τομείς του επιταχυντή.

Κατά το Τζιανλουΐτζι Αρντουΐνι, διοικητικό στέλεχος του τμήματος μηχανικών τμημάτων του LHC αυτά τα πειράματα έδειξαν ότι ο LHC είναι έτοιμος προς χρήση.

«Πρόκειται για θέμα συγχρονισμού… οι μαγνήτες πρέπει να είναι συγχρονισμένοι για να επιταχύνουν τις ακτίνες και να τη μεταφέρουν από τον έναν επιταχυντή στον άλλον και στο τέλος στον ίδιο τον LHC, ο οποίος πρέπει με τη σειρά του να είναι συγχρονισμένος για να τις αποδεχθεί…η όλη διαδικασία διαρκεί μερικές εκατοντάδες picoseconds (1 picosec: 1 εκατομμυριοστό του ενός εκατομμυριοστού του δευτερολέπτου» είπε σχετικά.

Δύο ακτίνες σωματιδίων θα εκτοξευτούν στους μαγνήτες, ταξιδεύοντας σε αντίθετες κατευθύνσεις, σε ταχύτητες που θα πλησιάζουν την ταχύτητα του φωτός. Η σύγκρουσή τους ελπίζεται πως θα απελευθερώσει σωματίδια των οποίων η μελέτη θα αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με το Big Bang και τη φύση του σύμπαντος.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC

Το ακριβότερο βραχυκύκλωμα
Ενα μικρό τμήμα καλωδίωσης προκάλεσε καθυστέρηση
της «Μηχανής του Θεού» στο CERN

Observer

Με την πρώτη ματιά, τίποτα δεν μαρτυρά την ταυτότητα του μεταλλικού αντικειμένου που κρατά στο χέρι του ο Στιβ Μάιερς. Μια δεύτερη, όμως, πιο κοντινή εξέταση αποκαλύπτει την ταυτότητά του. Ο Μάιερς, διευθυντής των επιταχυντών στο εργαστήριο φυσικής του CERN, στα περίχωρα της Γενεύης, κρατά στο χέρι ένα τμήμα χάλκινου σωλήνα από τον οποίο εξέχει ένα ηλεκτρικό καλώδιο.

Ενα τέτοιο κομμάτι καλωδίωσης ευθύνεται για το ακριβότερο βραχυκύκλωμα του κόσμου. Το κόστος της ζημίας στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων, λίγες ημέρες αφού τέθηκε πανηγυρικά σε λειτουργία, έφτασε σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα, ο Μάιερς και εκατοντάδες συνεργάτες του στο CERN εργάστηκαν εντατικά για περισσότερο από ένα χρόνο έως ότου εντοπίσουν το φθαρμένο τμήμα καλωδίωσης και επισκευάσουν τη βλάβη. «Ηταν ένα απειροελάχιστο κομμάτι, αλλά η ζημία ήταν τεράστια», εξηγεί. Τώρα πρέπει να περιμένουμε για να δούμε κατά πόσο θα καταστεί δυνατή η αποκατάσταση, όχι μόνο της βλάβης αλλά κατά κύριο λόγο της φήμης του CERN. Κι αυτό θα το μάθουμε όταν ο Μεγάλος Επιταχυντής τεθεί εκ νέου σε λειτουργία.

«Δεν είμαι νευρικός άνθρωπος», εξηγεί ο 63χρονος μηχανικός που γεννήθηκε στο Μπέλφαστ. «Ευτυχώς, δηλαδή». Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων εγκαινιάστηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2008 και αμέσως βρέθηκε κάτω από τους λαμπερούς προβολείς της διεθνούς επικαιρότητος. Αλλωστε ήταν η «Μηχανή του Θεού» που επρόκειτο να μας αποκαλύψει τα μυστικά του σύμπαντος. Δέσμες πρωτονίων πυροδοτήθηκαν επιτυχώς στην υπόγεια σήραγγα, μήκους 28,8 χιλιομέτρων, στα περίχωρα της Γενεύης.

Μέσα σε λίγο χρόνο,υποστήριζαν οι επιστήμονες, θα κατάφερναν αναπαραγωγή συνθηκών όμοιων με αυτές που επικρατούσαν ένα τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά τη γέννηση του Σύμπαντος και θα ξεκινούσε μια νέα εποχή συγκλονιστικών ανακαλύψεων, όπως παραδείγματος χάρη, αυτή του Σωματιδίου του Θεού, μιας απειροελάχιστης οντότητας που ονομάζεται μποζόνιο Χιγκς. Αυτό το σωματίδιο -σύμφωνα τουλάχιστον με τους ισχυρισμούς των ερευνητών- δίνει σε όλα τα αντικείμενα -και στον άνθρωπο- τη μάζα τους. Επίσης, θα μας φανερωνόταν η σκοτεινή ύλη, μια μυστηριώδης και αόρατη μορφή ύλης που υπάρχει στο Σύμπαν, καθώς και πολλά άλλα που θα άλλαζαν την ιστορία των επιστημών.

«Ολα έμοιαζαν να βαίνουν καλώς» λέει ο Μάιερς. Κι όμως στις 19 Σεπτεμβρίου, στις 11.45 π.μ., κάτι πήγε στραβά. Ενα μικρό τμήμα καλωδίωσης το οποίο μετέφερε ενέργεια στους πελώριους μαγνήτες αυτής της μηχανής προκάλεσε σπίθες με αποτέλεσμα η θερμοκρασία, σε κάποια τμήματα του Μεγάλου Επιταχυντή, να εκτιναχθεί στα ύψη. Αμέσως άνοιξε μία οπή στον προστατευτικό σωλήνα που περιέβαλε το καλώδιο με αποτέλεσμα να απελευθερωθεί στη σήραγγα Ηλιον, το οποίο βρισκόταν σε θερμοκρασία 271 βαθμών Κελσίου υπό το μηδέν. Οι βαλβίδες πίεσης δεν μπόρεσαν να απελευθερώσουν το αέριο και μέσα στη σήραγγα επήλθε το χάος.

«Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων χρησιμοποιεί όση ενεργεια χρησιμοποιεί ένα αεροπλανοφόρο που κινείται με τη μέγιστη ταχύτητα» εξηγεί ο Μάιερς. «Οταν ξαφνικά απελευθερώνεις τόση ενέργεια, προκαλείς τεράστιες ζημίες». Οι πυροσβέστες που κατέφθασαν αμέσως στον επιταχυντή διαπίστωσαν ότι δεκάδες από τους μεγάλους μαγνήτες που ελέγχουν τις δέσμες πρωτονίων είχαν μετακινηθεί. Ρινίσματα σιδήρου και καπνός είχαν καλύψει τα πάντα. «Χρειάστηκε να περάσει πολύς χρόνος για να διαπιστώσουμε το μέγεθος της ζημίας που είχε γίνει», εξηγεί ο Μάιερς.

Ενα τμήμα της συσκευής, μήκους 400 μέτρων, είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Οταν, μάλιστα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όλα είχαν συμβεί εξαιτίας ενός μικρού τμήματος καλωδίωσης, αντιλήφθηκαν ότι θα έπρεπε να σχεδιάσουν εκ νέου μεγάλα τμήματα του συστήματος ασφάλειας του επιταχυντή, έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το ίδιο περιστατικό. Και για να ολοκληρωθεί ο νέος σχεδιασμός χρειάστηκε περισσότερο από ένα χρόνο.

Τα μποζόνια θα γυρίσουν πίσω τον χρόνο

Σήμερα οι επιστήμονες θέτουν ξανά σε λειτουργία ένα τμήμα του επιταχυντή αδρονίων και προετοιμάζονται πυρετωδώς για την ημέρα που θα μπορέσουν να θέσουν σε λειτουργία ολόκληρο το σύστημα. Τις επόμενες εβδομάδες θα πυροδοτούνται περισσότερες δέσμες πρωτονίων μέχρι να φτάσουν στο σημείο της πλήρους λειτουργίας του, κάτι που σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, μπορεί να γίνει κοντά στα Χριστούγεννα.

Στη συνέχεια, δεκατρία ολόκληρα χρόνια από την έναρξη της κατασκευής του, θα αρχίσουμε να λαμβάνουμε τα αποτελέσματα όλης αυτής της πειραματικής διαδικασίας.

Οταν ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων τεθεί σε πλήρη λειτουργία θα καταναλώνει δεκαπλάσια ενέργεια από οποιοδήποτε άλλο επιταχυντή του πλανήτη μας. Θα καταναλώνει περίπου 120 μεγαβάτ ηλεκτρισμού, όσο δηλαδή και ένα ολόκληρο ελβετικό καντόνι. Τόση είναι η ενέργεια που θα χρειάζεται για να επιταχυνθούν δέσμες πρωτονίων -με διάμετρο μικρότερη από αυτή μίας ανθρώπινης τρίχας- και να φτάσουν ταχύτητες που θα προσεγγίσουν αυτή του φωτός.

«Eκρηκτικές επαφές»

Η μία δέσμη πρωτονίων θα κινείται όπως οι δείκτες του ρολογιού και η άλλη αντίθετα. Σε τέσσερα σημεία οι δέσμες πρωτονίων θα τέμνονται.

Οι «εκρηκτικές επαφές» των πρωτονίων θα γεννήσουν νέους τύπους σωματιδίων, όπως τα μποζόνια, που θα εμφανίζονται και θα διαλύονται αφήνοντας πίσω τους ένα ίχνος άλλων υποατομικών σωματιδίων. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις που θα γεννηθούν σίγουρα θα βοηθήσουν πολλούς ερευνητές να κερδίσουν Βραβεία Νομπέλ.

Kάποιοι, ωστόσο, πιστεύουν ότι ταυτόχρονα θα δημιουργηθούν και μικρές μαύρες τρύπες που δεν αποκλείεται να καταπιούν τελικά ολόκληρη τη Γη μας. Ετσι ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων δεν αποκλείεται να γίνει συγχρόνως το μεγαλύτερο πείραμα που έγινε ποτέ στον πλανήτη και το τελευταίο του.

Αυτός ακριβώς ο φόβος οδήγησε πολλούς να δηλώσουν την αντίθεσή τους και να προσπαθήσουν να θέσουν εκτός λειτουργίας τον Μεγάλο Επιταχυντή. Μάλιστα ένα σχετικό αίτημα έφτασε μέχρι το ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ολες οι αιτήσεις απορρίφθηκαν, εκτός μίας, στη Γερμανία που ακόμα εκκρεμεί.

Περισσότερο ασφαλής

Ακόμα πιο παράξενος είναι ο ισχυρισμός μιας ομάδας φυσικών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η παραγωγή μποζονίων Χιγκς είναι τόσο αντίθετη με τη φύση των πραγμάτων, ώστε η δημιουργία τους θα γυρίσει πίσω τον χρόνο και θα θέσει εκτός λειτουργίας τον Μεγάλο Επιταχυντή προτού καταφέρει να δημιουργήσει έστω και ένα μποζόνιο. Θα δράσουν, δηλαδή, σαν τον ταξιδιώτη του χρόνου που επιστρέφει στο παρελθόν για να εμποδίσει την ίδια του τη γέννηση.

Η αλήθεια, όμως, είναι ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Μεγάλος Επιταχυντής είναι μάλλον εύκολα κατανοητό. Είναι μια πελώρια συσκευή που κατασκευάστηκε με ακρίβεια δισεκατομμυριοστού του χιλιοστού. Προφανώς, το να διασφαλίσει κανείς ότι δεν υπάρχει το παραμικρό σφάλμα σε ένα τέτοιο εγχείρημα είναι σχεδόν αδύνατο.

Το CERN λίγο έλειψε να τα καταφέρει τη χρονιά που πέρασε. Τώρα, οι ειδικοί πιστεύουν ότι έμαθαν το μάθημά τους. «Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι σήμερα ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων είναι ασφαλέστερος από ό,τι πριν από ένα χρόνο και τώρα καταλαβαίνουμε καλύτερα τη λειτουργία του», καταλήγει ο διευθυντής επιταχυντών, μηχανικός, κ. Μάιερς.