Re: Αχρήματη κοινωνία
Δημοσιεύτηκε: Τρί Ιούλ 06, 2010 5:19 pm
Σε γενικές γραμμές συμφωνώ. Ή καλύτερα δεν διαφωνώ.
Θα έλεγα πως η δεύτερη ιδιότητα που δίνεις στο χρήμα θα έπρεπε να μπει πρώτη.
Το χρήμα απ' την αρχή της ύπαρξής του πράγματι είναι άρηκτα συνδεδεμένο με την ατομική ιδιοκτησία και εξυπηρετεί στη διευκόλυνση των συναλλαγών. Αυτή είναι η γενική αρχή.
Στο σημερινό καπιταλιστικό σύστημα όμως η λειτουργία του ως μέσο συσόρευσης πλούτου είναι αυτή που το περιγράφει καλύτερα.
Ουσιαστικά καπιταλισμός τι είναι; Μια διαφορετική της φεουδαρχικής οργάνωση της παραγωγής καταρχάς, και κατ ανάγκη και της κατανάλωσης.
Το χρήμα δηλαδή αν και υπήρχε από παλιά επιβλήθηκε ως ρυθμιστής της οικονομίας όταν άλλαξαν οι σχέσεις παραγωγής στην οικονομία και ο έλεγχος πέρασε από τους γεοκτήμονες στους εμπόρους. Ο ρόλος του σήμερα λοιπόν είναι πρωτίστως η συσόρευση κεφαλαίου.
Λες πως λειτουργεί ως "μέσο παραγωγής λογιστικού κέρδους". Μ' αρέσει όπως το πηγαίνεις παρακάτω, αλλά απ' αυτή τη πρώτη φράση τώρα σκέφτηκα και κάτι άλλο.
Στη φεουδαρχία ο συσόρευση πλούτου είναι περιορισμένη.
Στην κοινωνία του χρήματος η συσόρευση είναι πολύ μεγαλύτερη κι εύκολη. Όμως στην κλασική οικονομία παραμένει αρκετά περιορισμένη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι πως μέχρι πριν κάποια χρόνια κάθε χώρα υποχρεούταν να διαθέτει ένα ποσοστό του πλούτου που κυκλοφορεί σε αυτή σε ράβδους χρυσού στην εθνική της τράπεζα. Κι αυτό για την εξασφάλιση των αποπληρωμών δανείων. Ας σκεφτούμαι ότι μια οικονομία που λειτουργεί με τη διαρκή ανταλαγή χρεών μέχρι πριν κάποια χρόνια απαιτούσε "τα λεφτά στο χέρι".
Σήμερα όμως ο καπιταλισμός απέκτησε μια πολύ ενδιαφέρουσα τροπή. Άλλαξε μια βασική ιδιότητα του χρηματος, ή καλύτερα ενσωμάτωσε σε αυτό μια μέχρι πρόσφατα ξέχωρη ιδιότητα. Αυτή του χρέους. Μέχρι τώρα αν χρωστούσες ένα ποσό έπρεπε να το εξωφλήσεις με το αντίτιμό του. Έτσι αν άθροιζες όλα τα χρέη θα κατέληγες σε ένα τεράστιο ποσό, όμως πεπερασμένο. Σήμερα το χρήμα έγινε πλασματικό, μεταφέροντας τα όριά του από το πεπερασμένο στο απροσδιόριστο. Προσωχή, όχι στο άπειρο, στο απροσδιόριστο.
Αυτό πρακτικά για ευκολία στην κατανόηση σημαίνει πως π.χ. στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν χ δισεκατομύρια ευρώ σε χρήμα και πολλές φορές χ δισεκατομύρια σε νούμερα στις τράπεζες.
Έτσι λύθηκε το πρόβλημα της υπερσυσόρευσης πλούτου. Αυτός ο πλούτος είναι υπαρκτός, κι αποτέλεσμα της εργασίας των εκμεταλευόμενων εργαζομένων. Όμως δεν αποτυπώνεται πουθενά αλλού εκτός από τους τραπεζικούς λογαρισμούς. Έτσι ένα σύστημα που ταντιλαμβάνεται όλα τα μεγέθη σαν στατιστικά στοιχεία σε πίνακες μετέφερε και το χρήμα στη διάσταση του υποθετικού.
Και νομίζω εκεί οφείλεται η νέα κρίση. Οφείλεται με την έννοια της αφορμής. Γιατί η αιτία παραμένει η ίδια. Οι οικονομικές φούσκες.
Σημείωση: Αυτή η πλασματική ιδιότητα του χρήματος υπήρχε πάντοτε. Απλώς σήμερα στον αιώνα της ταχύτητας έχει επιλεχθεί ως το κύριο μέσο.
Μια αχρήματη κοινωνία τώρα θα ήταν πολλά παραπάνω από μια κοινωνία χωρίς χρήμα.
Όταν προσπαθούμε να φανταστούμε τη σημερινή οικονομία να λειτουργεί χωρίς χρήμα φτάνουμε σε αδιέξοδο. Κι αυτό επειδή ψάχνουμε κάτι που θα υποκαταστήσει το χρήμα, δηλαδή την ατομική ιδιοκτησία, το οποίο αναπόφευκτα θα είναι πάλι χρήμα.
Μια κοινωνία χωρίς χρήμα θα ήταν όμως και μια διαφορετική οικονομία. Ίσως το δύσκολο της υπόθεσης είναι ότι ξεκινάμε ανάποδα.
Θα έπρεπε αντί να λέμε για αχρήματη κοινωνία που θα συνοδεύεται από άλλη οικονομία
να μιλάμε για διαφορετική οικονομία, η οποία θα συνοδευτεί από την απουσία χρήματος.
Επομένως νομίζω μπορούμε από 'δώ και πέρα να συνεχίσουμε την κουβέντα περί αχρήματης κοινωνίας προσπαθώντας να δώσουμε μορφή σε ένα μοντέλο διαφορετικής κοινωνίας που θα δούλευε χωρίς χρήμα.
Θα έλεγα πως η δεύτερη ιδιότητα που δίνεις στο χρήμα θα έπρεπε να μπει πρώτη.
Το χρήμα απ' την αρχή της ύπαρξής του πράγματι είναι άρηκτα συνδεδεμένο με την ατομική ιδιοκτησία και εξυπηρετεί στη διευκόλυνση των συναλλαγών. Αυτή είναι η γενική αρχή.
Στο σημερινό καπιταλιστικό σύστημα όμως η λειτουργία του ως μέσο συσόρευσης πλούτου είναι αυτή που το περιγράφει καλύτερα.
Ουσιαστικά καπιταλισμός τι είναι; Μια διαφορετική της φεουδαρχικής οργάνωση της παραγωγής καταρχάς, και κατ ανάγκη και της κατανάλωσης.
Το χρήμα δηλαδή αν και υπήρχε από παλιά επιβλήθηκε ως ρυθμιστής της οικονομίας όταν άλλαξαν οι σχέσεις παραγωγής στην οικονομία και ο έλεγχος πέρασε από τους γεοκτήμονες στους εμπόρους. Ο ρόλος του σήμερα λοιπόν είναι πρωτίστως η συσόρευση κεφαλαίου.
Λες πως λειτουργεί ως "μέσο παραγωγής λογιστικού κέρδους". Μ' αρέσει όπως το πηγαίνεις παρακάτω, αλλά απ' αυτή τη πρώτη φράση τώρα σκέφτηκα και κάτι άλλο.
Στη φεουδαρχία ο συσόρευση πλούτου είναι περιορισμένη.
Στην κοινωνία του χρήματος η συσόρευση είναι πολύ μεγαλύτερη κι εύκολη. Όμως στην κλασική οικονομία παραμένει αρκετά περιορισμένη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι πως μέχρι πριν κάποια χρόνια κάθε χώρα υποχρεούταν να διαθέτει ένα ποσοστό του πλούτου που κυκλοφορεί σε αυτή σε ράβδους χρυσού στην εθνική της τράπεζα. Κι αυτό για την εξασφάλιση των αποπληρωμών δανείων. Ας σκεφτούμαι ότι μια οικονομία που λειτουργεί με τη διαρκή ανταλαγή χρεών μέχρι πριν κάποια χρόνια απαιτούσε "τα λεφτά στο χέρι".
Σήμερα όμως ο καπιταλισμός απέκτησε μια πολύ ενδιαφέρουσα τροπή. Άλλαξε μια βασική ιδιότητα του χρηματος, ή καλύτερα ενσωμάτωσε σε αυτό μια μέχρι πρόσφατα ξέχωρη ιδιότητα. Αυτή του χρέους. Μέχρι τώρα αν χρωστούσες ένα ποσό έπρεπε να το εξωφλήσεις με το αντίτιμό του. Έτσι αν άθροιζες όλα τα χρέη θα κατέληγες σε ένα τεράστιο ποσό, όμως πεπερασμένο. Σήμερα το χρήμα έγινε πλασματικό, μεταφέροντας τα όριά του από το πεπερασμένο στο απροσδιόριστο. Προσωχή, όχι στο άπειρο, στο απροσδιόριστο.
Αυτό πρακτικά για ευκολία στην κατανόηση σημαίνει πως π.χ. στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν χ δισεκατομύρια ευρώ σε χρήμα και πολλές φορές χ δισεκατομύρια σε νούμερα στις τράπεζες.
Έτσι λύθηκε το πρόβλημα της υπερσυσόρευσης πλούτου. Αυτός ο πλούτος είναι υπαρκτός, κι αποτέλεσμα της εργασίας των εκμεταλευόμενων εργαζομένων. Όμως δεν αποτυπώνεται πουθενά αλλού εκτός από τους τραπεζικούς λογαρισμούς. Έτσι ένα σύστημα που ταντιλαμβάνεται όλα τα μεγέθη σαν στατιστικά στοιχεία σε πίνακες μετέφερε και το χρήμα στη διάσταση του υποθετικού.
Και νομίζω εκεί οφείλεται η νέα κρίση. Οφείλεται με την έννοια της αφορμής. Γιατί η αιτία παραμένει η ίδια. Οι οικονομικές φούσκες.
Σημείωση: Αυτή η πλασματική ιδιότητα του χρήματος υπήρχε πάντοτε. Απλώς σήμερα στον αιώνα της ταχύτητας έχει επιλεχθεί ως το κύριο μέσο.
Μια αχρήματη κοινωνία τώρα θα ήταν πολλά παραπάνω από μια κοινωνία χωρίς χρήμα.
Όταν προσπαθούμε να φανταστούμε τη σημερινή οικονομία να λειτουργεί χωρίς χρήμα φτάνουμε σε αδιέξοδο. Κι αυτό επειδή ψάχνουμε κάτι που θα υποκαταστήσει το χρήμα, δηλαδή την ατομική ιδιοκτησία, το οποίο αναπόφευκτα θα είναι πάλι χρήμα.
Μια κοινωνία χωρίς χρήμα θα ήταν όμως και μια διαφορετική οικονομία. Ίσως το δύσκολο της υπόθεσης είναι ότι ξεκινάμε ανάποδα.
Θα έπρεπε αντί να λέμε για αχρήματη κοινωνία που θα συνοδεύεται από άλλη οικονομία
να μιλάμε για διαφορετική οικονομία, η οποία θα συνοδευτεί από την απουσία χρήματος.
Επομένως νομίζω μπορούμε από 'δώ και πέρα να συνεχίσουμε την κουβέντα περί αχρήματης κοινωνίας προσπαθώντας να δώσουμε μορφή σε ένα μοντέλο διαφορετικής κοινωνίας που θα δούλευε χωρίς χρήμα.
