Ψήγματα αμεσοδημοκρατίας και στην Ελλάδα;;;
Δημοσιεύτηκε: Πέμ Δεκ 06, 2007 12:28 am
Ο δήμος Πετρούπολης φαίνεται να ακολουθεί άλλους 2000 δήμους παγκοσμίως, θεσπίζοντας την ψήφιση του προυπολογισμού του σε... ανοιχτές γενικές συνελεύσεις των δημοτών του!
Από τη σημερινή Ε:
"Η Πετρούπολη στον δρόμο του Πόρτο Αλέγκρε
Του ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
Η ιδέα του «προϋπολογισμού των πολιτών» πέρασε πολλαπλές δοκιμασίες σαν «όπλο» ενάντια στη διαφθορά των πολιτικών και την αδιαφορία των πολιτών, μέχρι να φτάσει από τις παραγκουπόλεις της Βραζιλίας και το Πόρτο Αλέγκρε έως τη «χώρα που γέννησε τη δημοκρατία» και το Δήμο της Πετρούπολης.
Αισιόδοξος για το αύριο ο καθηγητής Τζιοβάνι Αλεγκρέτι
Ο συγκεκριμένος δήμος της Δυτικής Αθήνας δείχνει όμως αποφασισμένος να βάλει την ιδέα σε εφαρμογή και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ν. Πουλαντζάς έχει ξεκινήσει εντατική προετοιμασία. Για το λόγο αυτό, 2.000 κάτοικοι του δήμου έχουν ήδη απαντήσει σε αναλυτικό ερωτηματολόγιο (την επεξεργασία του οποίου έχει αναλάβει η VPRC), ενώ το βράδυ της Δευτέρας πραγματοποιήθηκε πολύωρη συζήτηση με πολίτες που ήρθαν να ακούσουν έναν ειδικό: τον Ιταλό καθηγητή του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα (Πορτογαλία) Τζιοβάνι Αλεγκρέτι.
Ο 37χρονος καθηγητής μίλησε με πάθος για τον «προϋπολογισμό των πολιτών» (αλλιώς «συμμετοχικό προϋπολογισμό») που ήδη εφαρμόζεται σε 2.000 πόλεις ανά τον κόσμο (1.800 στη Νότια Αμερική-200 στις υπόλοιπες ηπείρους) και κερδίζει έδαφος με γεωμετρική πρόοδο. Προσπάθησε δε να εξηγήσει πώς λειτουργεί η διαδικασία μέσα από την οποία οι ίδιοι οι πολίτες, μέσα σε μεγάλες συνελεύσεις, αποφασίζουν για το πού θα πάνε τα κονδύλια που διαθέτει ο δήμος (όλα ή μέρος) για έργα, επενδύσεις και υπηρεσίες. Ο δήμαρχος Πετρούπολης Στέφανος Βλάχος εξέφρασε ελπίδες ότι η ιδέα αυτή έχει τη δυνατότητα να βγάλει την πολιτική από την απαξίωση και τους πολίτες από τον καναπέ και την αδιαφορία.
«Είναι αλήθεια ότι για διαφορετικούς λόγους εξαπλώθηκε η ιδέα ανά τον κόσμο», μας λέει ο κ. Αλεγκρέτι καθώς τον συναντούμε λίγες ώρες πριν από τη δημόσια συζήτηση. «Στη Βραζιλία ανδρώθηκε χάρη στο πολύ ριζοσπαστικό παράδειγμα του Πόρτο Αλέγκρε, πόλης με 1,3 εκατομμύριο κατοίκους. Εκεί, συνελεύσεις των 2.000 και 4.000 ανθρώπων αποφασίζουν από το 1989 για το πού θα πηγαίνει το 100% των χρημάτων που έχει ο δήμος στον προϋπολογισμό του. Ετσι, κατάφεραν οι άνθρωποι που ζούσαν στις φαβέλες να ακουστούν από την εξουσία η οποία έως τότε λειτουργούσε μόνο χάριν των πλουσίων. Η διαφθορά ήταν μεγάλη. Πολλές περιοχές μαστίζονταν από εμπόριο ναρκωτικών. Ο πολιτικός που ήθελε να φτιάξει ένα δρόμο έβρισκε απέναντί του μια μαφία που προτιμούσε τα στενά δρομάκια. Αλλά βρήκε στις συνελεύσεις των πολιτών έναν ισχυρό σύμμαχο».
«Το ίδιο πρόβλημα της διαφθοράς δημιούργησε γόνιμο έδαφος και στη Νότια Ευρώπη», συνεχίζει ο κ. Αλεγκρέτι. «Στη χώρα μου, την Ιταλία, υπήρχαν δήμοι όπου δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι πήγαιναν κατά δεκάδες στη φυλακή έπειτα από σκάνδαλα. Επρεπε να βρεθεί ένας τρόπος ώστε ο κόσμος να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του απέναντι στους πολιτικούς. Αντίθετα, στη Βόρεια Ευρώπη η ιδέα κερδίζει έδαφος διότι ο κόσμος έχει χάσει το ενδιαφέρον του για τα κοινά και δεν υπάρχει νέα γενιά πολιτικών, αφού ο διοικητικός μηχανισμός λειτουργεί άψογα. Πάλι εδώ η ιδέα των συνελεύσεων που αποφασίζουν για το ποια έργα θα γίνουν σε τοπικό επίπεδο πυροδοτεί το ενδιαφέρον των πολιτών».
Του ζητούμε να μας δώσει κάποια παραδείγματα: «Στη βρετανική πόλη Μίλτον Κινς, για δήμαρχο ψήφισε μόλις το 17% των πολιτών. Οταν έγιναν όμως συνελεύσεις για το θέμα των δημοτικών φόρων και ακολούθησε δημοψήφισμα, συμμετείχε το 42%. Και στις επόμενες εκλογές αυξήθηκε η συμμετοχή. Στη Γερμανία, το πρόβλημα ήταν τα μεγάλα ελλείμματα των δήμων. Ο μόνος τρόπος για να αποφασιστεί χωρίς κραδασμούς το πού θα γίνουν περικοπές ήταν να μετακινηθεί η ευθύνη στους ίδιους τους πολίτες. Με τον καιρό, ο κόσμος καταλαβαίνει τι σημαίνει κάθε έργο που ζητεί να γίνει στον τόπο του. Για παράδειγμα, ότι εάν επιμένει να γίνει ένα αθλητικό στάδιο που είναι έργο ακριβό, δεν θα υπάρχουν χρήματα για να γίνουν πολλά μικρότερα.
Πάνω από όλα όμως, έχει σημασία η συμμετοχή του κόσμου. Είναι μια διαδικασία διαπαιδαγώγησης του κόσμου και αλλαγής της νοοτροπίας του, που διαδίδεται μάλιστα χωρίς τη βοήθεια των μίντια τα οποία διεθνώς την απεχθάνονται - ίσως γιατί νομίζουν ότι χάνουν το ρόλο τους», λέει με νόημα ο Τζ. Αλεγκρέτι."
Από τη σημερινή Ε:
"Η Πετρούπολη στον δρόμο του Πόρτο Αλέγκρε
Του ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
Η ιδέα του «προϋπολογισμού των πολιτών» πέρασε πολλαπλές δοκιμασίες σαν «όπλο» ενάντια στη διαφθορά των πολιτικών και την αδιαφορία των πολιτών, μέχρι να φτάσει από τις παραγκουπόλεις της Βραζιλίας και το Πόρτο Αλέγκρε έως τη «χώρα που γέννησε τη δημοκρατία» και το Δήμο της Πετρούπολης.
Αισιόδοξος για το αύριο ο καθηγητής Τζιοβάνι Αλεγκρέτι
Ο συγκεκριμένος δήμος της Δυτικής Αθήνας δείχνει όμως αποφασισμένος να βάλει την ιδέα σε εφαρμογή και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ν. Πουλαντζάς έχει ξεκινήσει εντατική προετοιμασία. Για το λόγο αυτό, 2.000 κάτοικοι του δήμου έχουν ήδη απαντήσει σε αναλυτικό ερωτηματολόγιο (την επεξεργασία του οποίου έχει αναλάβει η VPRC), ενώ το βράδυ της Δευτέρας πραγματοποιήθηκε πολύωρη συζήτηση με πολίτες που ήρθαν να ακούσουν έναν ειδικό: τον Ιταλό καθηγητή του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα (Πορτογαλία) Τζιοβάνι Αλεγκρέτι.
Ο 37χρονος καθηγητής μίλησε με πάθος για τον «προϋπολογισμό των πολιτών» (αλλιώς «συμμετοχικό προϋπολογισμό») που ήδη εφαρμόζεται σε 2.000 πόλεις ανά τον κόσμο (1.800 στη Νότια Αμερική-200 στις υπόλοιπες ηπείρους) και κερδίζει έδαφος με γεωμετρική πρόοδο. Προσπάθησε δε να εξηγήσει πώς λειτουργεί η διαδικασία μέσα από την οποία οι ίδιοι οι πολίτες, μέσα σε μεγάλες συνελεύσεις, αποφασίζουν για το πού θα πάνε τα κονδύλια που διαθέτει ο δήμος (όλα ή μέρος) για έργα, επενδύσεις και υπηρεσίες. Ο δήμαρχος Πετρούπολης Στέφανος Βλάχος εξέφρασε ελπίδες ότι η ιδέα αυτή έχει τη δυνατότητα να βγάλει την πολιτική από την απαξίωση και τους πολίτες από τον καναπέ και την αδιαφορία.
«Είναι αλήθεια ότι για διαφορετικούς λόγους εξαπλώθηκε η ιδέα ανά τον κόσμο», μας λέει ο κ. Αλεγκρέτι καθώς τον συναντούμε λίγες ώρες πριν από τη δημόσια συζήτηση. «Στη Βραζιλία ανδρώθηκε χάρη στο πολύ ριζοσπαστικό παράδειγμα του Πόρτο Αλέγκρε, πόλης με 1,3 εκατομμύριο κατοίκους. Εκεί, συνελεύσεις των 2.000 και 4.000 ανθρώπων αποφασίζουν από το 1989 για το πού θα πηγαίνει το 100% των χρημάτων που έχει ο δήμος στον προϋπολογισμό του. Ετσι, κατάφεραν οι άνθρωποι που ζούσαν στις φαβέλες να ακουστούν από την εξουσία η οποία έως τότε λειτουργούσε μόνο χάριν των πλουσίων. Η διαφθορά ήταν μεγάλη. Πολλές περιοχές μαστίζονταν από εμπόριο ναρκωτικών. Ο πολιτικός που ήθελε να φτιάξει ένα δρόμο έβρισκε απέναντί του μια μαφία που προτιμούσε τα στενά δρομάκια. Αλλά βρήκε στις συνελεύσεις των πολιτών έναν ισχυρό σύμμαχο».
«Το ίδιο πρόβλημα της διαφθοράς δημιούργησε γόνιμο έδαφος και στη Νότια Ευρώπη», συνεχίζει ο κ. Αλεγκρέτι. «Στη χώρα μου, την Ιταλία, υπήρχαν δήμοι όπου δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι πήγαιναν κατά δεκάδες στη φυλακή έπειτα από σκάνδαλα. Επρεπε να βρεθεί ένας τρόπος ώστε ο κόσμος να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του απέναντι στους πολιτικούς. Αντίθετα, στη Βόρεια Ευρώπη η ιδέα κερδίζει έδαφος διότι ο κόσμος έχει χάσει το ενδιαφέρον του για τα κοινά και δεν υπάρχει νέα γενιά πολιτικών, αφού ο διοικητικός μηχανισμός λειτουργεί άψογα. Πάλι εδώ η ιδέα των συνελεύσεων που αποφασίζουν για το ποια έργα θα γίνουν σε τοπικό επίπεδο πυροδοτεί το ενδιαφέρον των πολιτών».
Του ζητούμε να μας δώσει κάποια παραδείγματα: «Στη βρετανική πόλη Μίλτον Κινς, για δήμαρχο ψήφισε μόλις το 17% των πολιτών. Οταν έγιναν όμως συνελεύσεις για το θέμα των δημοτικών φόρων και ακολούθησε δημοψήφισμα, συμμετείχε το 42%. Και στις επόμενες εκλογές αυξήθηκε η συμμετοχή. Στη Γερμανία, το πρόβλημα ήταν τα μεγάλα ελλείμματα των δήμων. Ο μόνος τρόπος για να αποφασιστεί χωρίς κραδασμούς το πού θα γίνουν περικοπές ήταν να μετακινηθεί η ευθύνη στους ίδιους τους πολίτες. Με τον καιρό, ο κόσμος καταλαβαίνει τι σημαίνει κάθε έργο που ζητεί να γίνει στον τόπο του. Για παράδειγμα, ότι εάν επιμένει να γίνει ένα αθλητικό στάδιο που είναι έργο ακριβό, δεν θα υπάρχουν χρήματα για να γίνουν πολλά μικρότερα.
Πάνω από όλα όμως, έχει σημασία η συμμετοχή του κόσμου. Είναι μια διαδικασία διαπαιδαγώγησης του κόσμου και αλλαγής της νοοτροπίας του, που διαδίδεται μάλιστα χωρίς τη βοήθεια των μίντια τα οποία διεθνώς την απεχθάνονται - ίσως γιατί νομίζουν ότι χάνουν το ρόλο τους», λέει με νόημα ο Τζ. Αλεγκρέτι."
