Το νόημα των παρακάτω κειμένων, που γράφτηκαν με αφορμή τη συγκεκριμένη κατάσταση συντεταγμένης νοθείας, είναι απλό: Υπάρχουν τρεις διακριτές κατηγορίες ψηφοδελτίων: έγκυρα, άκυρα, λευκά:
- Τα έγκυρα είναι εκείνα, και μόνο εκείνα, που θα πρέπει να συνυπολογίζονται στον υπολογισμό του εκλογικού μέτρου και την κατανομή των εδρών.
- Τα άκυρα αγνοούνται πλήρως: μπορεί να έχουν προέλθει από αμέλεια ή δόλο, να έχουν προκύψει από απροσεξία ή από απόπειρες νοθείας. Ως ψήφος είναι στην ουσία αυτό που δηλώνει η ίδια η λέξη: άκυρη.
- Τα λευκά, ως μη-έγκυρα δεν θα πρέπει να προσμετρηθούν υπέρ οποιασδήποτε παράταξης επηρεάζοντας έτσι το εκλογικό μέτρο, αλλά θα έπρεπε να καταμετρηθούν, ως μη-άκυρα, και να ληφθούν υπ' όψιν από εκείνους που διαχειρίζονται την εξουσία. Αν μη τι άλλο πρέπει κάποια στιγμή να προβληματιστούν...
Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπέρ πολιτικού κόμματος (ούτε καν υπέρ του πρώτου σε ψήφους όπως λένε διάφοροι), εφ' όσον εξ' ορισμού και εκ προθέσεως τα απορρίπτει όλα.
Σημείωση: Η πραγμάτευση γίνεται για όλες τις εκλογικές διαδικασίες πλην της Φοιτητικής. Δυστυχώς στα Φοιτητικά δρώμενα δεν υπάρχει παρά ελάχιστη (στην καλύτερη περίπτωση) αίσθηση νομιμότητας, δεοντολογίας και σεβασμού σε θεσμούς και δημοκρατία. Καθένας κάνει απλώς ό,τι γουστάρει, αρκεί να έχει στη διάθεσή του τραμπούκους να δείρει...
Η υπογράμμιση στα κείμενα δική μου.
Θ. Χατζηπαντελής έγραψε:Υπήρξε κάποτε το ερώτημα αν πρέπει να θεωρούνται έγκυρα τα λευκά ψηφοδέλτια ή αν πρέπει να θεωρούνται άκυρα. Εξ' αρχής το ερώτημα είναι λανθασμένο: Τα λευκά ψηφοδέλτια μπορεί να αποδειχτεί ότι είναι και άκυρα και έγκυρα. 'Aρα είναι μια ξεχωριστή κατηγορία ψηφοδελτίων.
Το θέμα είναι νομικό και πολιτικό. Πώς προκύπτει ένα λευκό ψηφοδέλτιο;
Για πολύ καιρό δεν δινόταν στον εκλογέα λευκό ψηφοδέλτιο και λογιζόταν ως λευκό όταν ο φάκελος που έριχνε στην κάλπη ήταν κενός. Από ένα σημείο και μετά δίνεται σωστά στον εκλογέα λευκό ψηφοδέλτιο, αν και στο άρθρο 76§1 περιγράφεται ότι στον εκλογέα δίνεται μια σειρά από έντυπα ψηφοδέλτια.
Με τον προηγούμενο εκλογικό νόμο το εκλογικό μέτρο κάθε περιφέρειας για την Α' κατανομή εδρών υπολογίζεται διαιρώντας το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων με τον αριθμό των εδρών της αυξημένο κατά μία μονάδα (άρθρο 88, ΠΔ 353/1993 §4). Η εκλογική νομοθεσία αντιδιαστέλλει τα έγκυρα ψηφοδέλτια από τα λευκά (στην §7 του άρθρου 88), αφού ζητά να καταγραφούν ξεχωριστά. Βέβαια, στην Β' κατανομή (άρθρο 89 ΠΔ 353/1993§3) μετρούν στον υπολογισμό του εκλογικού μέτρου οι έγκυροι ψήφοι των εκλογικών σχηματισμών.
- Με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο το εκλογικό μέτρο υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τον αριθμό εγκύρων ψήφων που έλαβαν όσοι εκλογικοί σχηματισμοί συμμετείχαν στις εκλογές (άρθρο 8§1).
- Η εκλογική νομοθεσία, (όπως συγκεντρώθηκε στο ΠΔ92/1994), αναφέρει σε αρκετά μέρη τη διάκριση των ψηφοδελτίων σε έγκυρα, άκυρα και λευκά.
- Άκυρο είναι όποιο ψηφοδέλτιο παραβιάζει τη μυστικότητα της ψήφου (άρθρο 66§2 ΠΔ 353/1993). Επίσης, (άρθρο 63§3 ΠΔ353/1993), όποιο ψηφοδέλτιο δεν είναι έντυπο.
- Στο άρθρο 84§1β περιγράφεται ότι κάθε έγκυρο ψηφοδέλτιο αριθμείται και μονογράφεται δίπλα σε κάθε σταυρό προτίμησης.
- Το κύρος λοιπόν ενός ψηφοδελτίου αναφέρεται στο γεγονός ότι το μετράμε υπέρ κάποιου εκλογικού σχηματισμού.
- Άρα το λευκό δεν είναι έγκυρο.
Σημαίνει αυτό πως το λευκό ψηφοδέλτιο, που δεν είναι έντυπο και δεν μπορεί να προσμετρηθεί υπέρ κάποιου συνδυασμού, άκυρο; Όχι.
- Στο άρθρο 67 περιγράφεται πότε δίνονται λευκά ψηφοδέλτια, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αναγραφή του εκλογικού σχηματισμού και ονομάτων υποψηφίων αν δεν υπάρχει επαρκής αριθμός εντύπων ψηφοδελτίων.
- Αν δεν γραφούν ή σημειωθούν ενδείξεις που παραβιάζουν τη μυστικότητα της ψήφου, το λευκό δεν είναι άκυρο.
Δεν είναι λοιπόν ούτε έγκυρο, ούτε άκυρο: είναι λευκό.
Ο ενδεχόμενος υπολογισμός των λευκών στο εκλογικό μέτρο βασίζεται στην λανθασμένη παραδοχή ότι υπάρχουν μόνο δύο κατηγορίες ψηφοδελτίων: έγκυρα και άκυρα. Τότε, ότι δεν είναι άκυρο είναι έγκυρο (άρα και το λευκό είναι έγκυρο). Αλλά επίσης ότι δεν είναι έγκυρο είναι άκυρο (άρα και το λευκό είναι άκυρο). Είναι λοιπόν και τα δύο.
Γι' αυτό άλλωστε η εκλογική νομοθεσία διακρίνει τρεις (και όχι δύο) κατηγορίες ψηφοδελτίων: Έγκυρα υπέρ κάποιου σχηματισμού, λευκά και άκυρα. (άρθρο 84 ΠΔ 353/1993§3).
Ας ξεχάσουμε τα νομικά και ας δούμε την πολιτική πλευρά. Τι άραγε σημαίνει πολιτικά η επιλογή λευκού ψηφοδελτίου; Ο πολίτης με τη λευκή ψήφο δηλώνει την αδυναμία ή άρνησή του να εκφραστεί υπέρ ενός από τους εκλογικούς σχηματισμούς, άρα το λευκό ψηφοδέλτιο δεν έχει κύρος για την επιλογή των αντιπροσώπων του. Για όποιον δεν δηλώνει την προτίμηση του σε κάποιο εκλογικό σχηματισμό δεν πρέπει η ψήφος του να υπολογιστεί στην κατανομή των εδρών. Το λευκό ψηφοδέλτιο δηλώνει ακριβώς αυτό: Ότι δηλαδή δεν θέλει να συμμετέχει στην εκλογή αντιπροσώπων. Άρα δεν πρέπει να υπολογιστεί, γιατί αυτή είναι η βούληση αυτού που ψηφίζει λευκό! Και τη βούληση του δεν πρέπει να την παραβιάσουμε.
Θυμάμαι, ακόμα μετά πολλά χρόνια, την προσφυγή της φοιτητικής παράταξης «ΑΑΣΠΕ» σε κάποιο «πανσπουδαστικό» συνέδριο, που προσπαθούσε να πείσει την εφορευτική επιτροπή στην οποία συμμετείχα, ότι το 13 είναι πολιτικά μεγαλύτερο από το 13.1. Εγώ, φοιτητής του μαθηματικού τμήματος τότε, έφριξα. Ευτυχώς, τότε η πολιτική δεν ανέτρεψε τα μαθηματικά, όπως τουλάχιστο μέχρι τώρα τα γνωρίζουμε.
Πηγή: ppol.gr
Β. Γεωργιάδου έγραψε:[..]
Τι είδους ψήφος είναι, η λευκή ψήφος; Είναι μια ψήφος διακριτή τόσο από την έγκυρη όσο και από την άκυρη ψήφο. Το ότι δεν είναι άκυρη ψήφος είναι σαφές, εφόσον η εκλογική νομοθεσία προβλέπει την ύπαρξη λευκής ψήφου. Ταυτοχρόνως, δεν είναι ψήφος έγκυρη, εφόσον πρόκειται για μια αρνητική, μη-κομματική ψήφο.
Για την έκβαση του εκλογικού αποτελέσματος η λευκή ψήφος ενέχει το status μιας μη-ψήφου, αποτελεί τρόπον τινά ένα κενό σημείο: είναι ψήφος δεδηλωμένα αρνητική για όλα τα κόμματα που μετέχουν στις εκλογές ή/και για το σύστημα των κομμάτων συνολικά, εκφράζει όμως με θεσμικά μέσα την αντίθεση που εμπεριέχει.
Μια τέτοια στάση πρέπει να μπορεί να εκδηλωθεί και να καταμετρηθεί, δεν μπορεί όμως να συμβάλλει στη διαμόρφωση του κομματικού μείγματος της διακυβέρνησης (σύνθεση κυβέρνησης και Βουλής), στην οποία αποβλέπει η εκλογική διαδικασία σε επίπεδο γενικών εκλογών.
Οι σύγχρονες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες είναι δημοκρατίες κομματικές. Πρόκειται για φιλελεύθερα συστήματα διακυβέρνησης, στον πυρήνα των οποίων βρίσκονται πολιτικά κόμματα. Αυτά αναλαμβάνουν τη διαμόρφωση της θέλησης του λαού και διεκδικούν την ψήφο του στο πλαίσιο του δημοκρατικού κράτους. Οι ψηφοφόροι καλούνται ανά τακτά διαστήματα να επιλέξουν το κόμμα, στο οποίο η πλειοψηφία επιθυμεί να αναθέσει τη διακυβέρνηση.
Οι επιλογές που έχουν οι ψηφοφόροι είναι πολλές, εφόσον -ιδίως στο επίπεδο του κομματικού ανταγωνισμού- οι σύγχρονες δημοκρατίες είναι πολυκομματικές. (Σχεδόν) ποτέ όμως η κομματική επιλογή του μεμονωμένου ψηφοφόρου δεν έχει το νόημα μιας ιδανικής επιλογής. Επιλέγω σημαίνει προκρίνω κάτι σε σχέση με κάτι άλλο. Επιλέγω και ψηφίζω ένα κόμμα σημαίνει, μέσα από μια ευρεία (αλλά όχι απεριόριστη) γκάμα κομματικών επιλογών που έχω στη διάθεσή μου, κάνω την καλύτερη δυνατή επιλογή με βάση τα συμφέροντα και τις διαθέσεις μου.
Αν οι ψηφοφόροι αναζητούσαν την ιδανική κομματική επιλογή, ως πολίτευμα η αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει, αφού κάθε ψηφοφόρος θα είχε τη δυνατότητα να προτείνει μια δική του επιλογή και, σε μια ακραία εκδοχή, να αντιπροσωπευτεί από τον εαυτό του (γεγονός που θα σήμαινε την κατάλυση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας). Η κομματική ψήφος είναι μια επιλογή απαραίτητη για τη λειτουργία της δημοκρατίας.
Επειδή, όμως, η δημοκρατία είναι το πολίτευμα της συμπερίληψης και όχι του αποκλεισμού και, επιπλέον, επειδή είναι ένα «αμυνόμενο» πολίτευμα, το ίδιο δημιουργεί δηλαδή το πλαίσιο για την κριτική του, αμύνεται όμως εναντίον της κατάλυσής του, δίνει τη δυνατότητα σε εκείνους που δεν συμφωνούν με το μοντέλο της κομματικής δημοκρατίας να εκφράσουν αυτή τους την αντίθεση μέσα στο δημοκρατικό πλαίσιο.
Η λευκή ψήφος συνιστά μια τέτοια οριακή δυνατότητα, την οποία η κομματική δημοκρατία παρέχει στους αμφισβητίες και αρνητές της.
Yπ' αυτήν την έννοια, η λευκή ψήφος δεν αποτελεί μια έκφραση εκλογέων που διαθέτουν ισχυρότερη κριτική διάθεση ή/και μεγαλύτερη ωριμότητα από ό,τι οι υπόλοιποι εκλογείς που ψηφίζουν υπέρ κάποιου κόμματος, όπως η σχετική μυθολογία για τη λευκή ψήφο συστηματικά καλλιεργεί.
Εξάλλου, όσον αφορά λεπτομέρειες για τις στάσεις και αντιλήψεις εκλογέων που ψηφίζουν λευκό, αν δηλαδή η επιλογή τους αυτή είναι «αποτέλεσμα συνειδητής ψήφου προβληματισμού», όπως έχει υποστηριχθεί, δεν διαθέτουμε συστηματικά και επαρκή δεδομένα που να οδηγούν σε ποιοτική ανάλυση των κινήτρων μιας τέτοιας ψήφου. Όποια, πάντως, κίνητρα κι αν οδηγούν τον ψηφοφόρο σε μια τέτοια επιλογή, σίγουρο είναι ότι η λευκή ψήφος δεν είναι μια θετική εκλογική έκφραση μέσα στο πλαίσιο του κομματικού ανταγωνισμού («έκφραση απόρριψης» τη χαρακτηρίζει ο καθηγητής Δημήτρης Tσάτσος).
Το μήνυμά της πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ως μια άλλη έκφραση πολιτικής θέλησης μερίδας πολιτών, χρήσιμη για τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας. Δεν μπορεί, όμως, η έκφραση αυτή να επηρεάζει την έκβαση του εκλογικού αποτελέσματος ως προς τη σύνθεση της Βουλής και της κυβέρνησης.
Πηγή: ppol.gr

